Татарский язык

Понудительный залог указывает на побуждение к действию повелением, приказанием, принуждением, просьбой и т.д. Пону­ дительный залог образуется с помощью различных аффиксов. Выбор аффикса зависит от фонетических особенностей исходного глагола. В татарском языке наиболее активная форма образуется параллельным употреблением аффикса -т (после гласных, й, р) и аффикса -тыр/-тер: аша - аша-т-тыр (заставь, попроси кушать), кызар - кызарт (заставь, попроси покраснеть), укы-т-тыр (заставь, попроси читать), яса-т-тыр (заставь, попроси сделать), азерлэ-т- (заставь, попроси готовить). Контрольно-тренировочные упражнения 1. Переведите предложения, определите залог глаголов. 1) Чиста селге белан свртен. 2) Урамда салкын, жылы киенегез. 3) Чалбарьщ яхшы утукланмэгэн. 4) Бу музьша халык тарафыннан яратып тьщлана. 5) Иданнэр бик чиста юылган. 6) Кича ул аларга булышмаган, шуна кура талаппсаннар. 7) Борылыпгга ике машина бэрелеппсан. 8) Автобус озак килмагач, ул машина туктатырга бул- ды. 9) Балалар булэкка бик куаныштылар. 10) Син буген этне ашатмагансьщ бугай. 11) Туган квнема мин балеш эзерлэтгердем. 12) Биреда зур сэудэ узаге тезелачак. 13) Бала-чага Ьаман комда казына. 14) Быел басулардан барвнге унышы мул жыелды. 15) Буген бик куп эш эшланде. 16) Ул Ьаман кезге каршында бизанэ. 17) 0стэл бик оста азерланган. 18) Мин дарес темасына туры килуче кар- точкаларны сенлемнан ясаттырдым. 19) Кыз белан егет ейла- нешерга суз куештылар. 2. Прочитайте глаголы, переведите их; расскажите о том, как они были образованы. Эшлаттердегез, бирдертегез, анлаттырмаячакмьш, эзерлат- терселар, менгезмагез, упкалатмагансез, кайтармабыз, мактаныш- магыз, сайланылган. 99

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY0OTYy